Fast Money. İçeride Neler Var?1 Varlık Yönetim Şirketleri Neden Böyle?2 Varlık Yönetim Şirketi Dava Edilir Mi?3 Varlık Yönetim Şirketi Nerelere Şikayet Edilebilir4 Varlık Yönetim Şirketi Nasıl Şikayet Edilir5 Varlık Yönetim Şirketiyle Anlaşma Yaparken Dikkat6 Varlık Yönetim Şirketi Borç Sorgulaması Bankalara olan borcun ödenmemesi sonrasında karşılık gösterme, batık verme gibi muhasebe sorunlarından kurtulmak isteyen bankalar borcu bedelinin çok daha altında bir miktarla varlık yönetim şirketlerine devreder ve bu şirketler de alacağı normal miktarından daha düşük, satın aldıkları miktarın daha üstünde bir ücretle tahsil etmeye çalışır. Bu kapsamda tahsilat sürecinde çeşitli sorunlar boy gösterebilmektedir ve hatta bazen tacize varan aramalarla kişiler rahatsız edilebilmekte, zor durumda bırakılabilmektedir. Bu nedenle varlık yönetim şirketi şikayet etmek için hukuki yollar ve ilgili şirketlerin iş süreçleriyle ilgili bilgi edinmek yararlı olabilir. Varlık Yönetim Şirketleri Neden Böyle? Varlık yönetim şirketlerinin diğer dünya ülkelerindeki faaliyetleri incelendiğinde ülkemizden oldukça farklı bir konumda olduklarını en baştan belirtmek gerekir. Yurt dışındaki varlık yönetim şirketleri tüketicinin yanında yer alarak hem kendisi hem de tüketicinin kazanacağının bilincindeyken ve buna göre hareket ederken ülkemizdeki varlık yönetim şirketleri tüketicilerin borçlarını en yakın hukuk bürosuna atayarak alacakların tahsilini talep etmektedir. Bu durum gerçekten anlaması zor bir durumdur zira varlık yönetim şirketi borçlu tüketicinin olmasıyla var olabilecek bir kurumdur yani tüketici borcuna doğrudan bağımlıdır. Varlık yönetim şirketleri 100 TL’lik borcu bankadan 15-20 TL gibi bir fiyatla satın aldıktan sonra 20 TL’nin üzerinde kalan her miktar için kar elde edecektir ve bu nedenle tüketiciyle anlaşması halinde hem tüketici için çok daha ödenebilir bir ödeme planı oluşturulabilecek hem de varlık yönetim şirketi tahsilatlardaki başarı sayesinde daha fazla kazanabilecektir. Fakat ülkemizde durum maalesef böyle değildir, varlık yönetim şirketleri tüketicilerden olabildiğince fazla miktarda borç tahsil etmeye çabalamakta ve çeşitli mecralarda belirtildiğine göre hakaretlere dahi başvurabilmektedir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında tüketicilerin hukuki yollarla varlık yönetimi şirketini dava edebileceğini bilmesi gerekir. Varlık Yönetim Şirketi Dava Edilir Mi? Varlık yönetim şirketi “rahatsız etmek” suçuyla dahi dava edilebilir. Tüketiciler çok fazla arama yapıldığı nedeniyle savcılık ya da en yakın polis merkezine giderek suç duyurusunda bulunabilir. Bu duyuru sonrasında varlık yönetim şirketinin aramalarıyla ilgili bir inceleme yapılacaktır. Burada unutulmaması gereken en önemli ayrıntı rahatsız etme suçu nedeniyle hüküm giyen bir firmanın tüketiciyle tekrar iletişime geçmeden haciz sürecini başlatabileceğidir, dolayısıyla bu ithamla suç duyurusunda bulunmadan önce haciz konusunda mantıklı düşünmek gerekir. Varlık yönetim şirketinin hakaretlerde bulunması da kabul edilebilir bir durum değildir. Aile bireylerinin aranması, taciz edilmesi ve hakaretler karşısında tüketicilerin yine savcılık ya da en yakın polis merkezine giderek suç duyurusunda bulunması gerekir. Varlık Yönetim Şirketi Nerelere Şikayet Edilebilir Varlık yönetim şirketlerinin tümü 2006 yılında yayımlanan bir düzenleme sonrasında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun BDDK kontrolüne girmiştir. Tüketiciler finansal açıdan uğradığı haksızlığı şikayete etmek için BDDK ile iletişime geçebilir ve inceleme talep edebilir. Tüketiciler hakaret, rahatsız etme vb. nedenlerle de BDDK’ya şikayette bulunabilir fakat bu tarz şikayetlerin savcılık ya da polis merkezine de iletilmesi gerekecektir. Varlık Yönetim Şirketi Nasıl Şikayet Edilir Suçu ya da şikayeti detaylıca anlatan ve inceleme talep eden bir dilekçe aracılığıyla BDDK, savcılık veya polis merkezine şikayette bulunulabilir. Eğer sorun karışıksa ve içinden çıkılması zor bir hal aldıysa konusunun uzmanı bir avukatla çalışılması işleri çok kolaylaştıracaktır, ancak savcılığa yapılacak suç duyurusunda, polise yapılacak bildirimde ya da BDDK’ya iletilecek şikayette avukat desteği alınması zorunlu değildir, her birey kişisel olarak da hakkını arayabilir. Varlık Yönetim Şirketiyle Anlaşma Yaparken Dikkat Geçtiğimiz dönemde varlık yönetim şirketiyle borcun çok daha altında bir bedelle anlaşması sonrasında borç ödemesi yaptığını fakat ilgili borç ödemesini yaptıktan sonra ortada bir anlaşma olmadığını fark eden tüketicinin yaşadığı mağduriyet gündem olmuştu. Bu durum başlatılan icra süreci nedeniyle yaşandı ve tüketiciden borcu tahsil eden varlık yönetim şirketi ilgili anlaşmayı geçerli kılacak adımı atmamıştı. Tüketiciler borç bedelinin çok altında bir miktarla anlaşma yaparsa, örneğin 30 bin TL’lik borç için 5 bin TL ödeme yapmaları halinde borcunun kapanacağıyla ilgili bir vaad duyarsa yapılması gereken şey borcun icra dosyasında ilgili bedele düşürülmesini talep etmesidir. Varlık yönetim şirketi icra dosyasındaki bedel kadar tahsilat yapabilir, dolayısıyla borç ödemesi yapılsa dahi ilgili bedelin ekstradan ödemesi yapılması gerekebilir. Bu nedenle anlaşmaya vardıktan sonra anlaşılan bedelin icra dosyasında bildirilmesi ya da icra dosyasındaki borcun bu bedele düşürülmesi istenmelidir. varlik yonetim sirketi sikayet Varlık Yönetim Şirketi Borç Sorgulaması Varlık yönetim şirketine olan borcunu ya da borcun devredilip devredilmediğini öğrenmek isteyen tüketiciler Varlık Yönetim Şirketleri Derneği ile iletişime geçerek bilgi talep edebilir. Fakat borcun varlık yönetim şirketine devredilmesiyle ilgili sorgulama yapmaya gerek kalmadan çoğu zaman tüketiciyle irtibat kurulmakta ve durumla ilgili bilgi verilmektedir. Varlık Yönetimi Şirketi Nasıl Tahsilat Yapar Haciz Gönderir mi konulu yazımızı da okuyabilir ve bu hususta alternatif bilgilere ulaşabilirsiniz. Anadolu Üniversitesi Kamu Yönetimi mezunu, evli ve 1 çocuk babası, bankacılık ve finans alanında araştırmalar yapıyor, bu araştırma sonuçlarını buradaki blogunda paylaşıyor. Varlık şirketi, bankalardan yüzde 2’sini ödeyerek aldığı tahsili gecikmiş alacak için, borçlunun Almanya’daki amcasının oğlunu, oturumunu iptal etmekle tehdit etti. Geçen hafta bir okuyucumdan duyduğum olay beni gerçekten çok şaşırttı. İmkânsız diye nitelendirdiğim olay meğerse o kadar çok yaygınmış ki! Malatya’dan anlatıyor “Bir gece saat Almanya’dan amcamın oğlu aradı. Kötü bir haber mi var diye korktum. Amcamın oğlu bankadan kredi aldığımı ödemediğimi ve ödemezsem eğer kendisinin Almanya’daki oturumunun tehlikeye gireceğini söyledi. Şaşırdım 2 yıl önce bir bankadan aldığım ve bir kısmını işsiz olduğum için ödeyemediğim borcumdan ta Almanya’daki amcamın oğlunun nasıl haberi olmuştu. Dahası bu borç için onun Almanya’daki oturumu niye tehlikeye girsin? Ertesi gün sabahın ilk saatlerinde bankaya gidip araştırmak istedim. Banka artık bize borcun yok dedi. Meğerse bizim bankaya olan borcumuzu özel bir şirkete yani varlık şirketi dediklerine satmışlar. Bu şirket nereden bulduysa amcamın oğlunun Almanya’daki telefonunu bulmuş.” İnanılması güç bir olay değil mi? Bu tek bir örnek değil. Bir başka örnek Edirne’den. 23 yıllık öğretmen ödeyemediği kredi kartı borcundan dolayı okul yönetimi aranmış. Bütün okula karşı mahcup olmuş. Yasaların normal çalıştığı bir ülkede olsa bu olaylar davalık olur ve büyük tazminatlara konu olur. Ancak Türkiye’de böyle gelmiş böyle gidiyor. Bu nasıl oluyor da banka adına birileri Almanya’daki amcaoğlunu, memleketteki teyzeyi, okuldan müdürü arayıp tehditler ediyor? Bu bir yasa ile yapıldı. Birkaç yıl önce bir yasa çıkartıldı. Bankalar tahsil edemediği alacaklarını dışarıdan varlık şirketlerine satıyor. Satarken sadece alacağını değil tüm bilgilerini de satıyor. Bu varlık şirketleri bankalardan alacaklarını komik rakamlara alıyor. Mesela geçen hafta yazmıştım Türkiye’nin en büyük bankalarından biri 530 milyon liralık alacağını bir varlık şirketine sadece 27 milyon liraya satmıştı. Yani yüzde gibi bir karşılığa. Oysa banka bu parayı almak için vatandaştan neredeyse canını bile istemişti. Sistem şöyle işliyor Varlık şirketlerine kanuni takip borçlar yüzde 2 ile 5 civarında satılıyor. Örnek verirsek 10 bin liralık bir alacak 250 ile 500 lira arasında bir paraya satılıyor. Varlık yönetimi bu 10 bin lirayı kafasına göre yasal boşluklardan faydalanarak artırıyor. Gecikme, avukat ücreti gibi birçok ücreti ekleyerek 15 bin liraya çıkartıyor. Bu aşamadan sonra varlık şirketi mafya usulünü aratmayacak yöntemlerle adres tespitleri yapıyor. Ulaşabildiklerine aba altından sopa göstererek tahsilat yoluna gidiyorlar. Peki, borçluya ulaşamadıklarında ne yapıyorlar? Borçlunun tüm sülalesini soyağacından çıkartıyorlar yedi sülalesine ulaşıp bu kişinin borcu olduğunu, borcu ödemediği takdirde hapis cezası olduğunu söyleyip korku yayıyorlar. Borçlunun annesine, babasına, kardeşine, eşine kime ulaşabiliyorlarsa müşteri gizliliğini ihlal ediyorlar ve borcu siz ödeyin diyorlar aile içi telaşa kavgalara yol açıyorlar. Bu dosyaları satan banka sözleşmede müşteri gizliliğini koruyor mu? Bunu denetleme görevi BDDK’dadır. Bir bankacı bir müşterinin hesabında 1 lirasının bile olduğunu 3. kişi ile paylaştığında hem işinden oluyor ve yargılanıyorsa bu dosyaları satanlar ve satın alanlar bunların alasını yapıyor ve yasalar sessiz kalıyor. Borçluların izleyeceği yol… Borçlu bu durumda ne yapmalı? Kendisine tebliğ edilen borç çok cüzi miktarlara satıldığından “10 bin lira borcun var peşin kapatırsan 8 bin liraya kapatırsın. Yoksa 15 bin lira olur ve hapse girersin, ailenin evine icra gelir” diye tehdit eden varlık şirketine siz de ” 3 bin liram var kabul ederseniz yatırırım” dediğinde kabul edileceğini görecektir. Çünkü o borç için bankaya 250 lira ödemiştir. Bu rakamın üstü onun için kârdır. Bunun dışında yapılanların hepsi aldatmaca ve yasa dışıdır. Sizi ve ailenizi kimsenin bilmemesi gereken bir borçtan dolayı arayan ve tehdit eden varlık şirketlerini BDDK’ya şikâyet edin. Daha da ötesine gitmek isterseniz sadece 1 dilekçe ile savcılığa bildirin. Kaynak Bankaya borcu olanlar ne yapmalı? – Remzi ÖZDEMİR-YENİÇAĞ GAZETESİ Sıcak Fırsatlarda Tıklananlar Editörün Seçtiği Fırsatlar Daha Fazla Bu Konudaki Kullanıcılar Daha Az 2 Misafir 1 Mobil - 1 Masaüstü, 1 Mobil 5 sn 10Cevap 0Favori Daha Fazlaİstatistik Konu İstatistikleri Son Yorum 4 yıl Cevaplayan Üyeler 3 Konu Sahibinin Yazdıkları 5 Ortalama Mesaj Aralığı 9 saat 5 dakika Son 1 Saatteki Mesajlar 1 Haberdar Edildiklerim Alıntılar 4 Konuya En Çok Yazanlar 9unkarekoku 5 mesaj sertosman 4 mesaj ponchik 1 mesaj Konuya Yazanların Platform Dağılımı Masaüstü 5 mesaj Mobil 5 mesaj Konuya Özel Merhaba arkadaşlar, babam 2017 Ağustos ayında vefat etti. Bu süreden çok önce tam emin değilim Şekerbank dan miktarını da bilmediğim bir Kredi çekmiş krediyi de ödememiş sonuçta Şekerbank da borcu Varlık yönetim şirketine devretmiş. Bu arada şirketin söylediğine göre biz babanızla konuştuk bize ara ara ödeme yapıyordu ama borcu bitmedi bunu siz ödeyebilir misiniz dedi, açıkçası durumum müsait olsa sıkıntı yok ama şu anda ödeme gücüm yok bir de şu var tek evlat ben değilim ama böyle şeyler hep beni buluyor, ödenmeyen Kredi kartları, telefon borçları vs bende yıprandım biraz. Bu durum nasıl olur çıkar yol nedir bilen var mı? Ana borç galiba 1000tl civarı tabii gecikme faizini falan bilmiyorum. Varlık şirketleri faizlerde filan büyük indirimler yapıyorlar, yapacakları son miktarı bir öğrenin derim, belki 1000 TL'ye filan kapatırlar Ama sorun şu ki 1000 tl dese bile ödeme durumum yok. Sıkıntı orda yoksa mevcut borçlarım olmasa uğraşmaz öderdim. Mirasın hükmen reddi yoluna gidin diyeceğim ama 1000 tl için bu yönde karar vermeyebilir mahkeme. Ya da banka ile bir görüşün, belki sigortası vardır babanızın, kredi kullanırken yapmış olabilirler Anladım, yardımlarınız için teşekkür ederim. quoteOrijinalden alıntı 9unkarekokuAnladım, yardımlarınız için teşekkür yonetim sirketleri tam anlamiyla su katilmamis.... Ayrica bir de olenleri takip edip dolandirmaya calisanlar var benim olen amcamin arkasindan da kanser ulaci borcu var diye aramislardi kayitlari nereden ele geciriyorlar bilmiyorum tabiki asparagasti ve kanmadik. Yani sizi arayan dolandirici olabilir Oncelikle borcun tum islak imzali evraklarini isteyin Eger borc icraliksa kesinlikle gidin icradan dosya borcunu ogrenin bir personelimize varlik yonetim sirketinin 5000 tl indirimle 8000 e indigi borc icrada 6000 cikti Borc icraliksa kesinlikle icraya odeme yapin yoksa aldiklari parayi tekrar icradan almaya kalkarlar Simdi gelelim durust bir varlik yonetim sirketinde ise pazarlik yapin 1000 tl yi faizsiz 12 takside kadar boldurebilirsiniz sonucta 50-100 tl para verdiler almak icin yalniz bunu yapip parayi varlik yonetim sirketine odeyecekseniz de 1000 tl odendigi takdirde su dosya no lu kredi ya da icra dosyasini ibra ederim diye belge alin belge yaninda mutlaka imza sirkuleri isteyin Konuya vakıf değilim bu işlerden pek anlamam dediğiniz gibi belki de yalan bunlar. Gerçi bir daha aramadılar ilginç. Sayfaya Git Sayfa Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluşu ve Vergisel Avantajları Mahmut Bülent YILDIRIM Yeminli Mali Müşavir [email protected] I-VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİNİN KURULUŞU Varlık Yönetim Şirketlerinin faaliyet alanı, bankaların tahsil etmekten umudunu kestiği alacaklarını, bir ihale ile kendileri tahsil etmek üzere, düşük fiyattan satın almaları esasına dayanmaktadır. Varlık Yönetim Şirketleri 2002 yılından beri Türkiye’de faaliyet göstermeye başlamış olup, 2005 yılından itibaren Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu BDDK tarafından denetlenen bir sektördür. Varlık Yönetim Şirketleri 5411 sayılı Bankacılık Kanunu[1] ile düzenlenmiştir. Söz konusu kanunun 143. maddesi ile bankalar ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu dahil diğer mali kurumların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacıyla, kuruluş ve faaliyet esasları Kurul tarafından belirlenen varlık yönetim şirketleri de kurulabileceği hüküm altına alınmıştır. Varlık yönetim şirketleri alacaklarının tahsili ve alacakların ve/veya diğer varlıkların yeniden yapılandırılması kapsamında alacak tahsili amacıyla edindiği gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkların işletilmesi, kiralanması ve bunlara yatırım yapılması ve yine alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilâve finansman sağlamak veya sermayelerine iştirak etmek dâhil olmak üzere her türlü faaliyeti gerçekleştirmeye yetkilidir. Varlık Yönetim şirketleri, mali kurumların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacıyla kurulan şirketlerdir. Varlık yönetim şirketleri bankacılık sistemindeki sorunlu alacakları teminatları ile birlikte iskontolu olarak satın alarak; bunları belli bir süreç içerisinde tahsil eden şirketlerdir. Yıllar itibariyle ve sektörel olarak takipteki alacaklar ile tahsili gecikmiş alacakların satış seyri aşağıdaki tablodaki gibidir.[2] Takipteki Alacaklar Milyon TL 2012 2013 2014 2015 2016 Sektör Kalkınma ve Yatırım Bankaları 299 425 481 479 602 Katılım Bankaları Mevduat-Kamu Bankaları Mevduat-Yabancı Bankalar Mevduat-Yerli Özel Bankalar Tahsili Gecikmiş Alacak Satışı Ticari Anapara Bireysel Anapara Toplam Anapara 2008 612 2009 513 487 999 2010 2011 896 2012 2013 2014 2015 825 2016 TOPLAM Varlık yönetim şirketlerinin kuruluş ve faaliyet alanları ile ilgili genel çerçeve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nda yapılmış olmakla birlikte, ayrıntılı düzenlenmeler Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelikle[3] belirlenmiştir. Buna göre; – Varlık yönetim şirketlerinin kuruluşlarına BDDK tarafından izin verilir. – Varlık yönetim şirketlerinin Anonim şirket şeklinde kurulması, – Ödenmiş sermayesinin yirmi milyon Türk Lirasından az olmaması, – Hisse senetlerinin tamamının nama yazılı ve nakit karşılığı çıkarılması, – Ticaret unvanında “Varlık Yönetim Şirketi” ibaresinin bulunması, – Ana sözleşmesinin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygun olması, – Varlık yönetim şirketlerinin yönetim kurulları beş kişiden az olamaz. Varlık yönetim şirketlerinde görev alacak yönetim kurulu üyelerinin, yarıdan bir fazlasının, hukuk, iktisat, işletme, maliye, bankacılık, kamu yönetimi, mühendislik dallarında lisans veya lisansüstü düzeyinde öğrenim görmüş veya finans veya işletmecilik alanında en az beş yıllık mesleki tecrübeye sahip olmaları şartı aranır. – Kuruluş için gerekli olan asgari sermaye, her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan yıllık üretici fiyat endeksinin iki katının gerektirdiği miktarı geçmemek üzere Kurul kararıyla artırılabilir. – Faaliyet konuları farklı olan şirketler ana sözleşmelerini Türk Ticaret Kanunu ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak değiştirmek ve ikinci fıkrada belirtilen şartları taşımak üzere kuruluşta aranan belgelerle Kuruma başvurmak ve Kuruldan gerekli izinleri almak kaydıyla varlık yönetim şirketi olarak faaliyet gösterebilirler. Varlık Yönetim Şirketlerinin Faaliyet alanları aşağıdaki gibidir. – Banka, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, diğer mali kurumlar ve kredi sigortası hizmeti veren sigorta şirketlerinin söz konusu hizmetlerinden doğan alacakları ile diğer varlıklarını satın alabilir, satabilir, satın aldığı alacakları tahsil edebilir, varlıkları nakde çevirebilir veya bunları yeniden yapılandırarak satabilir. – Alacakların tahsili amacıyla edindiği gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkları işletebilir, kiralayabilir ve bunlara yatırım yapabilir. – Alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilave finansman sağlayabilir. – Banka, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, diğer mali kurumlar ve kredi sigortası hizmeti veren sigorta şirketlerinin söz konusu hizmetlerinden doğan alacakları ile diğer varlıklarının tahsilatı, yeniden yapılandırılması veya üçüncü kişilere satışı konularında aracılık, destek ve danışmanlık hizmeti verebilir. – Ana faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere sermaye piyasası mevzuatı dâhilinde ve gerekli izinleri almak kaydıyla faaliyette bulunabilir ve menkul kıymet ihraç edebilir, ihraç edilmiş menkul kıymetlere yatırım yapabilir. – Faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla iştirak edinebilir. – Şirketlere kurumsal ve finansal yeniden yapılandırma alanlarında danışmanlık hizmeti verebilir. – Varlık yönetim şirketleri, bu maddede belirlenen konular dışında faaliyette bulunamaz. Banka ve diğer mali kurumların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınmasına münhasır olarak, alacağını veya diğer varlığını satın aldığı banka veya diğer mali kurumlardan kredi kullanamazlar. II-VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİNİN VERGİSEL AVANTAJLARI YÖNETİM ŞİRKETLERİNİN YAPTIKLARI İŞLERDE KDV İSTİSNASI 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun[4] 17/4-l bendinde yer alan düzenlemeye göre; varlık yönetim şirketlerinin bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve hakların müzayede mahallinde satışı dahil teslimi ile aynı Kanuna göre finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılan borçların ödenmemesi nedeniyle bu borçların teminatını oluşturan mal ve hakların müzayede mahallinde satışı dahil teslimi katma değer vergisinden istisna edilmiştir. Samsun Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen bir özelge[5] 3065 sayılı Katma Değer Vergisi KDV Kanununun 17/4-l maddesine göre, 30/1/2002 tarih ve 4743 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan varlık yönetim şirketlerinin bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve hakların müzayede mahallinde satışı dahil teslimi ile aynı Kanuna göre finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılan borçların ödenmemesi nedeniyle bu borçların teminatını oluşturan mal ve hakların müzayede mahallinde satışı dahil teslimi katma değer vergisinden istisnadır. Söz konusu madde ile varlık yönetim şirketlerinin bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve hakların müzayede mahallinde satışı dahil teslimi katma değer vergisinden istisna edilmektedir. Buna göre, adı geçen varlık yönetim şirketi tarafından bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlardan devralınan alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve hakların müzayede yoluyla satışı işleminde, bu mal ve hakların alacağa mahsuben varlık yönetim şirketleri tarafından satın alınması ve varlık yönetim şirketleri tarafından alacağa mahsuben satın alınan hak ve alacakların üçüncü şahıslara satışı katma değer vergisinden istisna tutulacaktır. Ancak, varlık yönetim şirketinin devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve hakların bedelinin varlık yönetim şirketine ödenmesi şartıyla borçlu tarafından satılması, genel hükümler çerçevesinde katma değer vergisine tabi olacaktır. Varlık Yönetim şirketlerince temlik alacaklarının icra yoluyla satışında da katma değer vergisi ve damga vergisi istisnası vardır. İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen bir özelge;[6] “4842 sayılı Kanunun 23’üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; tarihli ve 4743 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan varlık yönetim şirketlerinin bankalar, özel finans kurumlan ve diğer mali kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatım oluşturan mal ve hakların müzayede mahallinde satışı dahil teslimi ile aynı Kanuna göre finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılan borçların ödenmemesi nedeniyle bu borçların teminatını oluşturan mal ve hakların müzayede mahallinde satışı dahil teslimi, katma değer vergisinden istisna edilmiştir. Yukarıda yer alan Kanun hükmü uyarınca, …’nin icra dosyalarını temlik alan … Varlık Yönetim Şirketi devraldığı borçların teminatı olan mal ve hakların tesliminin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-l maddesi kapsamında katma değer vergisinden istisna tutulması gerekmektedir.” Şeklindedir. Konuyla ilgili Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin kararı aşağıdaki gibidir.[7] “Diğer taraftan; 5411 Sayılı Kanun’un 143/ “Bu Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim şirketleri ile 4743 sayılı Malî Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 üncü maddesinin yedinci fıkrası uyarınca Kurulun çıkarmış olduğu yönetmelik kapsamında kurulan varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemler ve bununla ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar, kuruluş işlemleri de dâhil olmak üzere kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl süresince 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden, 492 Sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan, her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar 6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden, kaynak kullanımını destekleme fonuna yapılacak kesintilerden ve 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 39 uncu maddesi hükmünden istisnadır” düzenlemesi yer verilmiştir. Somut olayda, temlik alacaklısı … Varlık Yönetim ticaret siciline tescil tarihinin tarihi olduğu, ipotekli taşınmazın 5 yıllık süre dolmadan …Anadolu İcra Müdürlüğünün 2010/816 Tal. Sayılı dosyasında tarihli ihalede şikayetçi tarafından satın alındığı görülmektedir. Bu durumda söz konusu satış işlemi 3065 Sayılı KDV Kanunu’nun 17/4-l maddesi ve 5411 Sayılı Kanun’un 143/5. maddesi gereğince KDV ve Damga Vergisinden istisnadır.” VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİNDE DAMGA VERGİSİ VE TAPU HARCI İSTİSNASI Varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemler ve bununla ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar, kuruluş işlemleri de dâhil olmak üzere kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl süresince Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden, Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan, her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden, istisnadır. 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesine göre; Özel Kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz. Varlık yönetim şirketlerinin, kuruluş işlemleri dâhil bankalar ve fon dahil diğer mali kurumların alacakları ile diğer varlıkların satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması ile ilgili olarak yaptıkları işlemleri kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl süresince harca tabi tutulmayacaktır. Dolayısıyla bu şirketlerin bankalar ve fon ve diğer mali kurumlar dışında gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının tahsili ile ilgili işlemlerine harç istisnası uygulanması mümkün değildir. Konu ile ilgili olarak İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın bir özelgesi[8] şu şekildedir. “5411 sayılı Kanunun 143 üncü maddesi gereğince, bu Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim şirketleri ile 4743 sayılı Kanunun 5411 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 üncü maddesinin yedinci fıkrası uyarınca Kurulun çıkarmış olduğu yönetmelik kapsamında kurulan varlık yönetim şirketlerinin, kuruluş işlemleri dâhil bankalar ve fon dahil diğer mali kurumların alacakları ile diğer varlıkların satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması ile ilgili olarak yaptıkları işlemleri kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl süresince harca tabi tutulmayacaktır. Ancak, varlık yönetim şirketlerinin bankalar ve fon ve diğer mali kurumlar dışında gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının tahsili ile ilgili işlemlerine harç istisnası uygulanması mümkün değildir. Buna göre; varlık yönetim şirketlerince bankalar, fon ve diğer mali kurumlardan devralınan alacakların tahsili amacıyla bu alacaklara teminat olarak gösterilen gayrimenkullerin; 1- İcradan varlık yönetim şirketlerince satın alınması halinde tapuda yapılacak tescil işlemlerinden hem varlık yönetim şirketinden, hem de borçludan satıcı 5411 sayılı Kanunun 143 üncü maddesi gereğince tapu harcının aranılmaması, 2- İcrada varlık yönetim şirketlerince satın alındıktan yani şirketin aktifine girdikten sonra üçüncü kişilere satılması halinde hem varlık yönetim şirketinden, hem de üçüncü kişilerden 5411 sayılı Kanunun 143 üncü maddesi gereğince tapu harcının aranılmaması, 3- İcrada doğrudan üçünçü kişilere satışı ile ilgili olarak tapuda yapılacak tescil işlemlerinde hem borçluya satıcı hem de üçüncü kişilere 5411 sayılı Kanunun 143 üncü maddesi hükmünün uygulanması mümkün bulunmadığından, borçlu satıcı ile üçüncü kişilerden alıcı tapu harcının aranılması gerekmektedir.” İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının bir özelgesi[9]; “Öte yandan, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 143 üncü maddesinde, bu Kanun kapsamında kurulacak varlık yönetim şirketleri ile 4743 sayılı Mali Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 ünci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca çıkarmış olduğu yönetmelik kapsamında kurulan varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemler ve bunlarla ilgili olarak düzenlenen kağıtlar, kuruluş işlemleri de dahil olmak üzere kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl süresince 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan istisna olduğu hüküm altına alınmıştır. 01/01/2006 tarih ve 26333 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinde ise, varlık yönetim şirketlerinin faaliyet alanları açıklanmıştır. Bu madde uyarınca varlık yönetim şirketlerinin; banka, TMSF ve diğer mali kurumların alacakları ile diğer varlıklarını satın alabileceği, satabileceği, satın aldığı alacakları tahsil edebileceği, varlıkları nakde çevirebileceği veya bunları yeniden yapılandırarak satabileceği belirtilmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nca verilen bir özelge[10] ; “Buna göre, 5411 sayılı Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim şirketleri ile 4743 sayılı Kanunun 5411 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 üncü maddesinin yedinci fıkrası uyarınca kurulun çıkarmış olduğu yönetmelik kapsamında kurulan varlık yönetim şirketlerinin bankalar ve Fon dahil diğer mali kurumların alacakları ile diğer varlıkların satın alınması, tahsili ve yeniden yapılandırılarak satılması ile ilgili olarak yaptıkları işlemlerden harç ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlardan damga vergisi aranılmayacaktır. Ancak, varlık yönetim şirketlerinin bankalar, Fon ve diğer mali kurumlar dışında gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının tahsili ile ilgili işlemlerine damga vergisi ve harç istisnası uygulanması mümkün değildir.” şeklindedir. Varlık yönetim şirketleri ile kişiler arasında düzenlenen alacak temlik vaadi sözleşmesinin, varlık yönetim şirketinin kurulduğu takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl içinde olması şartıyla Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden ve sözleşmenin noterde tasdikine ilişkin işlem, Harçlar Kanununa göre ödenecek harçtan istisnadır. III-SONUÇ Özellikle kriz dönemlerinde ekonomik sıkıntıya düşen firmaların sayısındaki artışlara paralel olarak, tahsili gecikmiş alacaklarda artışlar meydana gelmektedir. Bu tahsilatların yapılması için sarfedilen çabalar alacaklı firmaları hem yormakta hem de bu konuda tecrübeli elemanlara sahip olmadıklarından dolayı netice almakta zorlanmaktadırlar. Bu noktada devreye giren Varlık Yönetim Şirketlerinin hareket alanlarının geniş olması ve yaptıkları işlemlerin KDV, Damga Vergisi ve Harçlardan istisna olması başarı şanslarını artırmaktadır. BDDK verilerine göre 14 adet varlık yönetim şirketi kurulmuş görünmektedir.[11] Kaynaklar – 5411 sayılı Bankacılık Kanunu – 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu – 492 sayılı Harçlar Kanunu – – – [1] 01/11/2005 tarih ve 25983 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. [2] [3] tarih ve 26333 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. [4] tarih ve 18563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. [5] 06/05/2011 tarih ve sayılı özelge [6] tarih ve sayılı özelge [7] tarih ve 2016/1730 E Nolu Kararı [8] 28/05/2010 tarih ve sayılı özelge [9] tarih ve sayılı özelge [10] tarih ve sayılı özelge [11]

varlik sirketi icra dosyasini yenileyerek acarmi